Een zwangerschapsmasker: Waarom krijg je het en gaat het weer weg?
Je kijkt in de spiegel en ineens vallen ze je op: bruine of grijsbruine vlekken op je wangen, voorhoofd of bovenlip. Misschien ben je zwanger, gebruik je anticonceptie, of merk je vooral dat ze iedere zomer weer donkerder worden. En misschien geldt niets van dit alles voor jou.
Want ondanks de naam hoef je helemaal niet zwanger te zijn, of zwanger geweest te zijn, om een zwangerschapsmasker te krijgen.
Een zwangerschapsmasker noemen we ook wel melasma. En juist bij melasma helpt het niet om alleen naar de vlek zelf te kijken. De interessantere vraag is: waarom reageert jouw huid met pigment? Het antwoord daarop bepaalt wat er wel en niet werkt.
In dit artikel leg ik uit wat een zwangerschapsmasker precies is, waardoor jouw huid pigment aanmaakt, en wat je eraan kunt doen.
Wat is een zwangerschapsmasker precies?
Een zwangerschapsmasker heet in vaktaal melasma: een vorm van hyperpigmentatie waarbij onregelmatige bruine tot grijsbruine vlekken in het gezicht ontstaan. Meestal zie je ze op de wangen, het voorhoofd, rond de bovenlip en soms op de neus.
De vlekken kunnen aan beide kanten van je gezicht voorkomen, maar ze hoeven niet overal precies hetzelfde te zijn. De ene wang kan donkerder zijn dan de andere, en ook de vorm verschilt vaak.
Melasma zelf is onschuldig. Het doet geen pijn en het is niet gevaarlijk. Wat het lastig maakt, is dat er verschillende processen in de huid tegelijk een rol kunnen spelen. En dat is precies waarom de aanpak bij de ene persoon heel anders is dan bij de andere.
Waarom krijgt de ene huid melasma en de andere niet?
Bij melasma is er meestal niet één oorzaak.
Hormonen spelen vaak wel een rol. Ze kunnen de conditie van je huid beïnvloeden en je huid gevoeliger maken voor het ontwikkelen van pigment. Daarom zien we melasma regelmatig ontstaan of veranderen tijdens een zwangerschap, bij hormonale anticonceptie of bij andere hormonale veranderingen.
Maar hormonen zijn maar één stukje van de puzzel. Ook zonlicht, zichtbaar licht, warmte, huidirritatie, ontstekingsreacties en aanleg bepalen mee hoe gemakkelijk jouw huid pigment aanmaakt.
Je kunt het vergelijken met de manier waarop verschillende huiden op een prikkel reageren. Waar de ene huid snel rood wordt of gaat branden, reageert een andere huid vooral met pigment. Twee mensen kunnen dus aan dezelfde prikkel worden blootgesteld en er toch heel anders op reageren.
Dat is een van de redenen waarom ik bij melasma altijd verder kijk dan de bruine vlek die je op dat moment ziet.
Gaat een zwangerschapsmasker vanzelf weg?
Dat is een vraag die ik vaak krijg. Het antwoord is: soms wel, soms gedeeltelijk en soms niet.
Is je melasma tijdens een zwangerschap ontstaan, dan kan het pigment na de bevalling lichter worden zodra de hormonale veranderingen tot rust komen. Bij sommige vrouwen is dat verschil behoorlijk groot.
In de praktijk zien we ook vaak dat een deel van het pigment zichtbaar blijft, of later opnieuw donkerder wordt. Melasma is namelijk geen vlek die je één keer weghaalt. Het is een huidconditie die opnieuw geactiveerd kan worden. Zonlicht, zichtbaar licht, warmte, hormonale veranderingen en irritatie van de huid kunnen er allemaal voor zorgen dat het pigment weer duidelijker wordt.
Daarom draait een goede aanpak niet alleen om pigment verminderen. Het draait vooral om pigment leren beheersen.
Wat kun je zelf doen bij een zwangerschapsmasker of melasma?
Helemaal voorkomen kun je melasma niet altijd. Wat je wel kunt doen, is voorkomen dat je huid steeds opnieuw wordt geprikkeld en het pigment donkerder wordt. Een aantal dingen is daarbij belangrijk:
-
- Bescherm je huid iedere dag tegen de zon. Gebruik dagelijks een goede zonbescherming en breng die opnieuw aan als je later op de dag weer naar buiten gaat. Bij melasma is dit een van de belangrijkste onderdelen van de aanpak.
- Zoek op zonnige dagen ook letterlijk bescherming. Denk aan schaduw, een pet of een hoed. Alleen smeren betekent niet dat je onbeperkt in de zon kunt blijven.
- Let op warmte en temperatuurwisselingen. Merk je dat jouw pigment donkerder wordt na veel warmte? Dan is het zinvol om ook die prikkel mee te nemen in je aanpak.
- Wees mild voor je huid. Hard scrubben, veel verschillende actieve producten combineren of je huid voortdurend willen aanpakken kan juist averechts werken.
- Let op irriterende ingrediënten. Een huid die gemakkelijk reageert, heeft niet altijd baat bij veel parfum, alcohol of sterk prikkelende producten.
- Kies actieve ingrediënten gericht. Een werkstof die bij de ene persoon met melasma goed werkt, is niet automatisch de juiste keuze voor de volgende. Sommige werkstoffen zijn bovendien niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding.
- Geef je huid de tijd. Pigment verandert niet binnen een paar dagen. Het kost tijd om te beoordelen hoe je huid reageert en of een aanpak echt werkt.
Zie je weinig verschil, of wordt het pigment juist donkerder? Dat ligt niet aan jou. Melasma vraagt vaak om een gerichtere aanpak dan je thuis kunt uitvoeren.
Wanneer schakel je een huidtherapeut in?
Blijven de pigmentvlekken zichtbaar? Worden ze iedere zomer opnieuw donkerder? Heb je al verschillende producten geprobeerd zonder dat je begrijpt waarom het pigment steeds terugkomt? Of twijfel je überhaupt of de vlekken die je ziet melasma zijn?
Dan is het verstandig om je huid te laten beoordelen.
Juist bij pigment zijn een goede analyse en diagnose belangrijk. Te veel willen doen, te snel behandelen of een behandeling kiezen die niet bij jouw huid past, kan de huid onnodig prikkelen en het pigment juist duidelijker maken.
Daarom begin ik bij melasma niet met de vraag: Welke behandeling zullen we doen? Ik begin met: Wat gebeurt er in jouw huid, en waardoor wordt jouw pigment steeds opnieuw geactiveerd?
Kun je een zwangerschapsmasker laten behandelen?
Ja, maar melasma vraagt om een andere manier van denken dan een gewone pigmentvlek. Het doel is niet om pigment zo agressief mogelijk te verwijderen, want bij een huid die gevoelig reageert werkt te veel prikkeling averechts.
Een goede aanpak begint daarom met je huid tot rust brengen en beschermen, je persoonlijke triggers herkennen en werkstoffen kiezen die bij jouw huid passen. Daarna kunnen gerichte behandelingen onderdeel worden van het plan.
Heb je pigmentvlekken in je gezicht en wil je weten of het om melasma gaat? Tijdens jouw huidplan op maat kijken we naar je huidtype, het pigment en de conditie van je huid. Van daaruit bepalen we welke aanpak bij jouw huid past.
